Bağlama

Bağlama ya da saz, Türk halk müziğinde yaygın olarak kullanılan telli tezeneli bir çalgı türü. Tezene denilen kiraz ağacı kabuğundan yapılmış bir mızrapla tellere vurularak çalınır. En yaygın şekilde kullanıldığı yer Anadolu’dur. Bağlama; Tekne, Göğüs ve Sap olmak üzere üç ana kısımdan oluşmaktadır. Tekne kısmı genelde dut ağacından yapılmaktadır. Ancak dut ağacının dışında ardıç, kestane, ceviz, gürgen gibi ağaçlardan da yapılmaktadır. Göğüs kısmı ladin ağacından, sap kısmı ise gürgen, ak gürgen veya ardıç ağacından yapılmaktadır. Tekne bir kütükten oyulmuştur ve armut biçimindedir.

Çalınması ise kullanılan tekniğe göre mızrap (tezene) veya parmaklar ile olmakta . Parmaklarla çalma tekniğine şelpe ve dövme denir. Genellikle altta iki çelik ile bir sırma bam, ortada iki çelik ve üstte bir çelik ile bir sırma bam teli olmak üzere toplam 7 tellidir. Bağlama sözcüğünün ilk olarak 18. yüzyılda kullanıldığı tahmin edilmektedir. Çalgının adının, neyden esinlenerek konulduğu sorusuna ise şu şekilde cevap veriyoruz. Sapında bulunan perdelerin ve tellerin bağlanmasından esinlenerek konulması.

Bağlamaya saz da denilmektedir ancak bu yanlış bir adlandırma olmaktan ileriye geçmez. Saz, isim olarak bütün enstrümanların genel adı olarak kullanılan bir sözcüktür. Bağlama, telli sazlar grubunun sadece bir üyesidir, tıpkı ud ve gitar örneklerinin de olduğu gibi…

Bağlamanın Parçaları Nelerdir?

Bağlamanın akordu burgular sıkılarak veya gevşetilerek yapılır. Sap kısmında misina ipi ile bağlanmış perdeler vardır. Bağlamanın perde sistemi ve perde sayısı bağlamanın boyutlarına ve çalındığı yörelere göre değişiklik göstermektedir. Uzun sap bağlama üzerinde 23 perde bulunmaktadır. Bir tel üzerinde 25 ses vardır. Bazı yörelerde bu sayı artar durumdadır. Uzun saplı bağlamanın tekne boyutu genel olarak 42 cm, sap uzunluğu ise 55 cm’dir. Kısa sap bağlama üzerinde 19 perde bulunur ve bir tel üzerinde 21 ses vardır. Perde sayısı uzun saplı bağlamalara göre değişiklik göstermez.

Türk Halk Müziği’nin en önemli enstrümanlarından biri olan Bağlama, 7 Art Akademi’de Konservatuar mezunu öğretmenden profesyonel bir eğitimle kısa sürede öğrenebilir, incelikleri ile istediğiniz parçayı rahatça çalabilirsiniz. .